Gevangen in vrijheid

Vrij zijn maar je niet vrij voelen. Zo zal de gemoedstoestand van Willem Holleeder zijn wanneer de gevangenispoort voor hem openzwaait. Als de gedoodverfde godfather van de Amsterdamse onderwereld verdween hij zes jaar geleden achter de tralies. Berucht, gevreesd en schijnbaar onaantastbaar. Fysiek verzwakt en zonder de steun van zijn vroegere vrienden staat hij deze maand weer buiten. Hoe zal het Holleeder verder vergaan?

De belangrijkste zorg voor Holleeder is zijn eigen veiligheid. Als geen ander beseft de topcrimineel dat heel wat mensen uit het criminele milieu nog een rekening met hem willen vereffenen. Het gevaar komt uit diverse hoeken. Zo zijn er vrienden van vermoorde criminelen als John Mieremet, Cees Houtman, Thomas van der Bijl, Willem Endstra en Martin Hoogland die Holleeder liever zien gaan dan komen. Sommigen van hen hebben ook zeker de potentie dodelijk geweld te gebruiken.

Daar komt bij dat de twee bepalende factoren in de onderwereld, macht en geld, zich ook tegen hem keren. De invloed van ’de Neus’ is danig afgenomen, blijkt uit verklaringen van drie voormalige ’partners in crime’. Dit in onderwereldkringen gevreesde drietal, Dino Soerel en twee goede vrienden, werd vorig najaar verhoord. De ondervragingen vonden plaats op verzoek van Soerel, die door justitie als de baas van Holleeder én opdrachtgever van een reeks liquidaties wordt gezien. De verhoren, die nooit publiekelijk werden, bevatten opmerkelijke passages.

Zo verklaart het trio dat Holleeder door hen al in 2005 in de ban werd gedaan. Vooral Soerel ergerde zich mateloos aan het eigengereide optreden van ’de Neus’, die zijn slachtoffers angst inboezemde door te suggereren dat hij goede contacten had met Soerel en zijn twee vrienden. Volgens de drie werden ze door Holleeder als een soort breekijzer gebruikt bij afpersingen. De verhoren zullen Holleeder erg hebben verontrust. Op veel steun van dit belangrijke drietal uit het criminele milieu kan hij in ieder geval niet meer rekenen.

Ook bij de Hells Angels hoeft ’de Neus’ niet aan te kloppen. De invloedrijke Angel Harry S., die Holleeder bij zijn ’brothers’ introduceerde, zit vast. Bovendien hebben de Angels nu wel wat anders aan hun hoofd dan een gevallen ’huisvriend’ weer in het zadel te helpen. De motorbende is verwikkeld in een prestigestrijd met de concurrerende club Satudarah en wordt vol op de huid gezeten door politie en justitie.

Onduidelijk is of Holleeder nog de financiële middelen heeft om het dure leven te leiden van iemand die voortdurend op zijn hoede moet zijn. Gepantserde auto’s en beveiligde huizen kosten veel geld. Bovendien claimt justitie nog 17 miljoen euro misdaadgeld van hem. In onderwereldkringen is bekend dat Holleeder voor zijn arrestatie over zo’n negen ton aan contant geld beschikte. Dat lijkt veel, maar gezien de problemen die Holleeder moet oplossen, is zo’n bedrag heel snel uitgegeven.

Imago

Anders dan verwacht leidde Holleeder in de gevangenis een teruggetrokken bestaan. Zijn zus Sonja was een van de weinige regelmatige bezoekers. Dat Holleeder zich intussen wel zorgen maakte over zijn imago, werd duidelijk toen hij probeerde de film De Heineken Ontvoering tegen te houden. Met een merkwaardige redenering (’niet een filmmaker maar ik maak uit hoe ik in een film word vertolkt’) liet Holleeder blijken zijn vechtlust nog niet te zijn verloren.

„Willem is iemand die altijd blijft doorroeien, ook als zijn bootje halfvol water staat”, vertelde een van zijn vriendinnetjes, Nicky Krawinkel, eerder in een interview met De Telegraaf. Het was in de periode dat Holleeder wegens vermeende vluchtplannen werd overgeplaatst naar de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Het isolement viel Holleeder zwaar. Na zijn hartoperatie en verblijf in het penitentiair ziekenhuis in Scheveningen, werd hij overgeplaatst naar De Schie in Rotterdam, waar hij fysiek weer wat opkrabbelde.

De topcrimineel liet de directie afgelopen jaar weten af te zien van het proefverlof waarop iedere gedetineerde in de laatste fase van zijn straf recht heeft. Holleeder besefte heel goed dat hij bij zo’n tijdelijke vrijlating extra kwetsbaar zou zijn.