Haarlem 11 mei 2010
HAARLEM - Het OM eiste dinsdag voor de rechtbank in Haarlem vier jaar cel tegen de chique vastgoedondernemer en kasteelheer Jan-Dirk Paarlberg, onder meer vanwege witwassen van afgeperste geld, voor Willem Holleeder.
Hij ziet er heel netjes uit in zijn blauwe blazer en grijze pantalon, Jan-Dirk Paarlberg (53), oud-bankier en kasteelheer. Rookt graag een sigaar en houdt van zaken doen. Volgens justitie incasseerde Paarlberg miljoenen die crimineel Willem Holleeder afperste van de later doodgeschoten vastgoedmagnaat Willem Endstra. Het Openbaar Ministerie (OM) vermoedt dat Paarlberg ook zelf werd afgeperst. Paarlberg ontkent dat hij een soort bankier voor Holleeder was. Hij zou helemaal niets met de voormalige Heineken-ontvoerder te maken hebben gehad.
Kort voor zijn liquidatie in 2004 vertelde Endstra in geheime gesprekken aan de politie dat Holleeder 'heel nette mensen' inschakelde voor de miljoenen die hij van hem afperste. Volgens justitie staat vast dat zakenman Paarlberg zo'n 'nette man' was. Deze eigenaar van een kasteel in Maarssen zou ruim 17 miljoen euro voor Holleeder in ontvangst hebben genomen. Het OM eiste gisteren voor de rechtbank in Haarlem vier jaar cel, onder meer vanwege witwassen van het afgeperste geld.
De jachthaven van IJmuiden was de spil in de afpersings- en witwaszaak die justitie al jaren bezighoudt. Paarlberg en Endstra waren in de jaren negentig gezamenlijk eigenaar van Marina Seaport IJmuiden. De 'keurige' Paarlberg wilde naar eigen zeggen breken met Endstra, omdat die in verband werd gebracht met de onderwereld. Hij wilde weg uit het havenproject in IJmuiden. Er ontstond een schimmig spel, waarbij Endstra tussen 2002 en 2004 miljoenen overmaakte aan Paarlberg.
Dat was geld dat Holleeder bij Endstra afperste, volgens het OM. Nee, volgens Paarlberg had hij recht op dat geld omdat Endstra zijn aandeel in de IJmuidense jachthaven had overgenomen. Hoewel Endstra zijn helft in het sterk verlieslijdende project in 1999 volgens een akte voor slechts één gulden overnam, beweerde Paarlberg later dat hij nog vele miljoenen tegoed had. Het zou gaan om terugbetaling van een eerdere lening en een vergoeding voor toekomstige winsten.
Het OM gelooft er allemaal niets van. Volgens justitie was de IJmuidense jachthaven structureel zwaar verliesgevend. De kans dat er toch winst kon worden gemaakt door meer appartementen te bouwen, was volgens het OM vrijwel nihil. Dus, hoezo zou Endstra miljoenen moeten betalen voor onhaalbare winsten?
Paarlberg stelt dat er over de betalingen een overeenkomst met Endstra was, vastgelegd op een handgeschreven papiertje. Zo wordt er volgens hem wel vaker gewerkt in de vastgoedwereld.
Maar het OM hecht geen waarde aan verhalen over bierviltjes en sigarendozen waarop miljoenendeals zouden worden gekrabbeld. En nóg ongeloofwaardiger vindt justitie het verhaal van Paarlberg dat zelfs dat enige papieren bewijs van die afspraak met Endstra is kwijtgeraakt. Volgens het OM zijn het rookgordijnen.
Familie en bekenden zagen Endstra in de laatste jaren van zijn leven veranderen in een angstige, opgejaagde man. Juist in die periode deed hij tien betalingen aan Paarlberg, onder meer via Zwitserland. Endstra werd in mei 2004 in Amsterdam op straat doodgeschoten. Daarna bleek dat de vastgoedmagnaat bij een notaris had laten vastleggen dat hij en familieleden werden bedreigd met liquidatie. Hij stelde dat hij onder dwang miljoenen moest overmaken naar bedrijven van Paarlberg. Hij moest opeens 'fictieve schulden' aflossen.
Behalve de genoemde geldstromen via de IJmuidense jachthaven was er volgens het OM ook een ander plan bedacht: Endstra zou miljoenen te veel gaan betalen aan Paarlberg voor een telecommunicatiebuis tussen Schiphol en Zandvoort.
Een directe financiële link tussen Holleeder en Paarlberg heeft het OM nooit kunnen vinden, zo bleek tijdens het requisitoir dat twee dagen duurde. Justitie denkt dat Holleeder het geld op de rekeningen van Paarlberg wilde laten staan, totdat hij het nodig zou hebben. Maar voor die tijd werd hij gearresteerd.
Paarlberg blijft ontkennen dat hij werk heeft gedaan voor Holleeder. Hij heeft alleen toegegeven dat hij Holleeder twee keer toevallig zou hebben ontmoet bij Endstra. Justitie vindt het wel opmerkelijk dat Holleeder betrokken was bij een beveiligingsplan voor een woonboerderij van Paarlberg. Dat zou erop duiden dat ze elkaar beter kennen.
De advocaat van Paarlberg, Bénédicte Ficq, zei dinsdag 'gechoqueerd' te zijn door de strafeis. Zij vindt het merkwaardig dat er zo'n hoge celstraf wordt geëist, terwijl het OM er volgens haar vanuit gaat dat Paarlberg ook zelf is afgeperst. Volgende week komt ze met haar pleidooi. De rechtbank doet naar verwachting uitspraak op 8 juni.
Het Parool 11 mei 2010