Wie is de ergste Amsterdammer van 2005? De redactie van NAP nomineert vijftien kandidaten die met hun optreden ergernis hebben gewekt en het imago van Amsterdam hebben beschadigd. Breng via de poll uw stem uit. De derde kandidaat: TCA-directeur Dick Grijpink.
In februari 2001 was het eindelijk zo ver: het bestuur van de Taxi Centrale Amsterdam (TCA), bestaande uit directeur Dick Grijpink, Bub van Gelderen en Hans Janmaat, werd na lang onderzoek ingerekend. Inmiddels is het vijf jaar later, en nog altijd is het trio niet voor de rechter verschenen. Het onderzoek loopt nog steeds, maar ‘Ome Dick’ verwacht er weinig van, zo zei hij in november vorig jaar in Netwerk. ‘Ik kan me niet voorstellen dat ik ooit achter de tralies beland.’ De TCA had een monopoliepositie totdat in 2000 de nieuwe taxiwet werd ingevoerd. Vanaf toen kon vrijwel iedereen met een rijbewijs gaan taxirijden. Het leidde tot de Amsterdamse taxi-oorlog: een aantal TCA-chauffeurs sloeg regelmatig werknemers van concurrent Taxidirect in elkaar, reed ze klem en stak auto’s in brand. Grijpink (55) wordt ervan verdacht de chauffeurs aan te hebben gezet tot geweld. De directeur duldde nu eenmaal geen nieuwe spelers op de taximarkt. Volgens justitie had het bestuur nog een belangrijk machtsmiddel in handen: de ‘Club van Noord’, bestaande uit TCA-chauffeurs Jerry van D. en Tino S., en een aantal door Grijpink ingehuurde freefighters. Uit bankafschriften van Jerry van D. zou volgens justitie blijken dat de ‘Club’ door Grijpink betaald werd om concurrenten te bedreigen en te mishandelen. Steeds meer TCA-werknemers keerden zich de laatste jaren tegen het bestuur. Chauffeurs klagen dat ze exorbitant
hoge contributies aan de Centrale moeten betalen om ritten door te krijgen. De hogere ritprijzen zijn daar een direct gevolg van, zeggen de chauffeurs. Het verzet bereikte afgelopen jaar een voorlopig hoogtepunt: 229 TCA-chauffeurs spanden bij het Gerechtshof een rechtszaak aan tegen de ‘Dicktator’ en zijn bestuur. Ze willen dat de boekhouding van het bedrijf wordt doorgelicht, om te kijken wat er eigenlijk gebeurt met de contributiegelden. Zo vermoeden de chauffeurs dat het geld ook gebruikt zouden worden om de dure privéadvocaten van het bestuur te betalen. Ook is er 6 miljoen euro verdwenen, geld dat door de chauffeurs in een bedrijfsfonds gespaard werd. In juni 2005 stelde de Ondernemingskamer een grootschalig onderzoek in. De TCA-top is lid van een criminele organisatie, zegt Justitie. Zo staat in het strafdossier (dat in handen is van Het Parool) dat het bestuur een nepstichting op Cyprus had waar crimineel geld werd witgewassen. Dat geld zou afkomstig zijn van de inmiddels geliquideerde topcriminelen Sam Klepper en John Mieremet. Uiteindelijk zou het geïnvesteerd zijn in panden op de Amsterdamse Wallen. Deze constructie werd bedacht door belastingadviseur Kenneth Berkleef, die eerder werkte voor Klaas Bruinsma. Voor Grijpink is het geen geheim met wat voor tegenstander hij in het strafrechtelijk onderzoek van doen heeft. Hij was zelf ooit werkzaam op het beruchte politiebureau Warmoesstraat, waar hij namens de politie nauwe contacten met de taxiwereld onderhield. Sinds 1997 is hij directeur van de Taxi Centrale Amsterdam. ‘Wij hebben onze bedenkingen, maar officieel weten we van niks’, zegt een van de TCA-werknemers die bij de rechtszaak tegen het bestuur betrokken is. ‘Als doodgewone chauffeurs hebben we geen enkele greep op het hele gebeuren.’ De meesten zijn, volgens een andere werknemer, nog steeds te bang om zich te verzetten. ‘Ze hoeven maar de knop om te draaien, en je hebt geen werk meer. Dat risico durf je niet te nemen met jonge kinderen en een koophuisje in Almere.’ In de film Nachtrit, die dit najaar verschijnt, is het personage van de slechterik gebaseerd op Grijpink. ‘Maar hij is geen cliché bad guy', zegt scenarioschrijver Frankie Ribbens, die Grijpink een aantal keer persoonlijk sprak. ‘Hij heeft ook een charismatische en innemende kant. Daaronder is hij een straatvechter.’ Dat de directeur in zijn kantoor een pistool aan de muur heeft hangen, gebruikte Ribbens niet in zijn script. Zoiets zou toch niemand geloven.
Dit voorjaar komt het Hof met de resultaten van het onderzoek naar de TCA-boekhouding. Als er inderdaad sprake is van zelfverrijking en financieel wanbeleid moet het bestuur aftreden. Of Grijpink ooit nog strafrechtelijk veroordeeld zal worden, blijft intussen de vraag. De directeur zelf pleit in Netwerk grijnzend voor zijn onschuld: ‘Ik ben wie ik ben. Als er iemand aan mijn bedrijf komt, dan ga ik ervoor, zo simpel is het. Met alle middelen die mij ten dienste staan. Alles binnen de grenzen van de wet natuurlijk.’
Sara Berkeljon
Lees ook: "Taxi Centrale Amsterdam was van John Mieremet"
